Een school die de wereld kan redden

17 Nov 2016

"We zijn allemaal supermensen. We hebben geen

benul van tot wat we allemaal in staat zijn."

Als moeder lig ik vaak wakker over hoe het verder moet met de wereld.

Over hoe mijn kinderen in die wereld hun weg zullen vinden. Mijn zorg sloeg over in enhousiasme toen Frank, een goeie vriend, mij vertelde over zijn project. Frank Van Rompaey (1969, Wilrijk) en Kurt Vanoosterweyck (°1964, Ekeren), 2 boezemvrienden, hebben een plan. En wat voor een. Een plan om een school op te richten. Een altruïstische school. Met een achtergrond als pedagoog , loopt Kurt al jaren rond met dit idee. Hij ziet dat er veel kansen gemist worden in het huidige onderwijs. Voor Frank (coördinator van 12 hulpverleners voor volwassenen met een verstandelijke beperking) was niks doen geen optie. Hij ziet dat het niet goed gaat met de wereld, dus gaat hij ervoor en ziet wel waar het eindigt.

 

Vertel eens wat over het grote "Yes, we gaan ervoor" moment?

Frank: Kurt en ik kennen elkaar al jaren. Noem ons gerust zielsverwanten. Vanaf dat we elkaar kenden is er altijd al een verbinding geweest.

Zelfs als we elkaar maanden niet gezien hebben, zetten we op café ons gesprek gewoon verder.

Kurt: Dat yes-moment was in De Nieuwe Merode in Berchem. In 2014, ergens in juni. Frank begon opeens over onze school.

Ik zei toen, "Frank, wat zegde gij nu? ONZE school? " Dat was dat 'klik'moment. Toen wist ik dat we er samen voor gingen.

Frank (lachend) Ja, en toen kon ik niet meer terug!

 

Waarom een school?

Frank: Zo'n beetje iedereen wil een andere en dus betere maatschappij. Maar toch is ons onderwijssysteem gericht op het afleveren van kinderen die deelnemen aan de huidige maatschappij. Zo houden we dus een systeem in stand waar we eigenlijk vanaf willen. En onze kinderen worden er vaak nog ongelukkig van ook.

Kurt: Wat wij nu willen, is een andere school oprichten.

Een school die kinderen aflevert die vanuit hun eigen potentieel en hun eigen talenten klaar zijn om die betere wereld vorm te geven.

En wij noemen dat een altruïstische school. De A-school.

We willen wegblijven van dogma's, levensbeschouwingen en pedagogische inzichten. 

Frank: ja, daar willen we aan voorbij gaan. We willen vertrekken vanuit neurologische inzichten die wetenschappelijk onderbouwd zijn.

 

Waarom een altruïstische school?

Frank:  Omdat altruïsme net datgene is wat de mensheid nu nodig heeft om te kunnen overleven. Overleven gaat alleen lukken in harmonie.

Maar dat moet en kan je dus leren.

Kurt:  We wisten zeer goed wat we wilden maar konden er maar geen naam op plakken. Hoe noem je nu zo iets? Het was een boek van Mathieu Ricard

dat Frank me onder de neus schoof dat een lichtje deed branden. Toen ik zelf over altruïsme begon te lezen besefte ik dat dit de term was waar we al onze ideëen konden onderbrengen.

 

In welk stadium zitten jullie nu met jullie plan?

Kurt: Op dit moment zijn we bezig met het uitschrijven van het basisconcept dat we eerst bij verschillende mensen gaan aftoetsen; daarna willen we een groot aantal experts, supporters en vrijwilligers om ons heen verzamelen. Begin volgend jaar willen we voor het eerst echt naar buiten komen met ons verhaal, een VZW opstarten, een website online zetten en langzaam maar zeker bouwen aan een beweging van altruïstisch geïnspireerde mensen.

 

Wat is altruïsme eigenlijk?

Frank: Altruïsme is aangeboren. Die functie zit in onze hersenen en kan je ontwikkelen. Je kan het je eigen maken. Net als een taal. Altruïsme maakt gelukkiger – het is wetenschappelijk onderbouwd om te stellen dat altruïsme, iets voor een ander doen zonder eigenbelang, ons gelukkiger maakt. Dit is wereldwijd onderzocht en komt tot uiting bij al de verschillende sociale en economische klassen. Onderzoekers gaan ervan uit dat altruïsme in de loop van de menselijke geschiedenis is toegenomen en dat het mede verantwoordelijk is voor de overleving van de soort.

 

Hoe verschilt dat dan van empathie?

Kurt: Empathie is je kunnen inleven in de ander. Maar niet altijd met als doel ‘goed' te doen. Denk maar aan een autoverkoper of een psychopaat.

Bij altruïsme is er geen negatieve kant. Het is iets doen voor de ander zonder iets terug te verwachten. Altruïsme is iets intrinsieks bvb een kind bij een hete kachel wegtrekken. Het is onbaatzuchtig geven en zorgen.

Weet je, altruïsme gaat steeds over iets ‘goed doen’, zowel voor de ander als voor jezelf.  Deze school wil het kind bewust maken dat het altijd in verbinding staat tot zichzelf, de ander, de omgeving en het ‘zijn'. We hebben dit de '4 dimensies' genoemd:

de reflecterende (met jezelf), de sociale (met de ander), de ecologische (contact met je omgeving, met de natuur) en de existentiële dimensie (met je eigen existentie in het grotere geheel).

Frank: En als ik weet dat ik verbonden ben met jou, dan weet ik als ik jou kwaad aandoe, dat ik eigenlijk ook mezelf kwaad doe. En andersom. Als ik zorg draag voor het milieu, voor de dieren, dan is dat een voordeel voor de omgeving maar ik krijg er ook iets voor terug: mijn eigen gezondheid, die van mijn kinderen en van mijn kleinkinderen.

Kurt: Dat bewust in verbinding staan met alles, willen we als een rode draad door alle vakken heen trekken. Dat kan je doen in een wiskundeles, maar ook in een zangles. Met z’n allen zingen en zorgen dat je in toon blijft, dat is zo heerlijk!

Frank: Mindfulness bvb maakt mensen altruïstischer – het brengt geluk en compassie. Als je mediteert op medevreugde, mededogen, liefdevolle vriendelijkheid, haal je daar meteen je voordeel uit. Het is wetenschappelijk bewezen dat dit direct een gunstig effect heeft op je hersenen. Onze hersenen bevatten de functie om altruïstisch te handelen. En het is dié reflex die we willen ontwikkelen.

 

Wat voor kind levert jullie school op?

Kurt: De scholen van vandaag leiden jongeren op tot werknemers in deze maatschappij zoals die nu is. Tot een homo economicus, waarbij de focus ligt op meedraaien in de economie. Ons onderwijsmodel wil ze opleiden tot wat wij de homo relationis noemen: de mens in verbinding met die 4 dimensies.

 

Waar halen jullie je inspiratie?

Frank: Ik word enorm geïnspireerd door het boeddhisme. Het geeft mij een kader om naar de wereld te kijken en die beter te begrijpen. Ik ben me bewust van dat het boeddhisme ook maar een denkmodel is. Veel boeddhistische waarden als vriendelijkheid, mededogen, zorg zijn universele waarden en die willen we allemaal aan bod laten komen.

Kurt: Ik heb 18 jaar in Japan gewoond. Mijn dochters gingen er naar de Yokohama International School. De directeur organiseerde er elk jaar een Bridging the Gap-week waarin seminars en TED-talks avant-la-lettre werden gegeven voor ouders, leerkrachten en kinderen.

Zo was er de vraag: Wat kunnen we uit de hersenwetenschap toepassen zodat het in ons voordeel werkt? Een voorbeeld: Hersenen hebben water nodig om efficiënt te functioneren. Op school drinken kinderen heel weinig omdat ze niet mogen gaan plassen of geen zin hebben in stinkende wc’s. Toen zijn ze ubercoole wc’s gaan bouwen waardoor kinderen weer gemotiveerd waren veel te drinken.

Ik was flabbergasted door dit out of the box denken, door de intentie omzichzelf steeds opnieuw te heruitvinden.

Daarnaast is Sir Ken Robinson mijn held (Sir Ken Robinson is een Britse auteur, spreker en expert op het gebied van oa. onderwijs. Hij pleit vermakelijk en zeer bewogen voor een onderwijssysteem dat creativiteit koestert in plaats van ondermijnt.)

 

Wat heeft een dag nodig om een goeie dag te zijn op jullie school?

Kurt: Dat is een zeer goeie vraag omdat ze helemaal aansluit bij wat we bezig zijn. Elke dag zou immers een goede dag moeten zijn. Of het nu wiskunde-, tai chi- of EHBO-les is, er is steeds de basis: in elk moment dat het kind er is, mag het er zijn. In elk moment is het doel dat het kind gelukkig is. Dat het zich goed voelt, want als het zich goed voelt, dan leert het al spelende. We willen een omgeving creëren waarin het kind als een bloemetje openbloeit.

Frank: Een goeie dag is dus een dag waarop het kind zich heel voelt. Dat het voelt dat het er een hele dag heeft mogen zijn.

 

Enorm veel kinderen in het basisonderwijs hebben last van faalangst en prestatiedruk. Hoe kijken jullie hiertegenaan?

Frank: De school van vandaag is erg gefocust op doelstellingen, op het toekomstperspectief. Daar willen wij het NU-perspectief aan toevoegen; elk kind leeft nu en daar moet het ten volle kunnen zijn en zich ontplooien. Elk kind kan morgen sterven, daarom is het zo belangrijk om het nu zo kwaliteitsvol mogelijk te maken.

 

Wie staat er voor de klas?

Kurt: Dat kan een dokter zijn, een ouder of een kind dat iets leert aan de andere kinderen. In Canada, de Verenigde Staten en Schotland loopt momenteel het Roots of Empathy-programma. Hier is de leerkracht een baby. De baby lacht en ieder kind lacht terug. De gevoelens van de baby worden herkend en gedeeld door alle leerlingen. Jongens zijn net zo betrokken als de meisjes. Deze aanpak wordt ingezet om onder andere agressie en pestgedrag aan te pakken.

 

Mijn zoon gebruikt vaak zijn in de klas aangeleerde toverzin:

Iedereen is anders. En dat is ok

Frank: Tegenover alles wat anders is staat vaak een oordeel. Maar er is veel meer dat ons verbindt dan dat ons scheidt. Voor 95% zijn we allemaal gemeenschappelijk. Het is maar in die 5 % uiterlijke verschijningsvorm dat we elkaar als anders zien. We willen een liefde leren ontwikkelen voor diversiteit omdat je in die diversiteit juist weer die eenheid zal zien.

In het taoïsme spreken ze over de tienduizend dingen onder de hemel. Hierin zit de rijkdom verscholen die in diversiteit ligt. Het is altijd 'en en'.

 

Wat is al die super empathische wezentjes de krant openslaan of naar karrewiet kijken?

Frank:  Het lijden van de wereld moet zeker getoond worden. Je kan het gebruiken als een motivatie om het anders aan te pakken, om die wereld mee te veranderen en te transformeren naar een betere. We willen hen opleiden tot zelfbewuste, zelfredzame en geëngageerde burgers die om kunnen gaan met diversiteit. Het vergelijken met de ander, daar willen we van weg. Iedereen heeft zijn eigen talenten en mogelijkheden. Zelfs iemand met een verstandelijke beperking is op geen enkel moment minder waard dan een Einstein. Er iets mis is met de manier waarop we als mens elkaar waarderen. Wat willen we eigenlijk waarderen? En waarom verwarren we ‘waarderen’ zo vaak met ‘normeren’? Dit vraagt inderdaad een breed en bewust leren kijken, vanuit een oprechte en authentieke interesse in elkaar. Wanneer dat gebeurt stopt het ‘oordelen’ en begint het waarlijk waarderen…

 

Het is 12u, gaat er een bel af?

Kurt: Er gaan de hele dag bellen af. Een idee is om regelmatig rustmomenten in te bouwen.

Je te laten stoppen door een stiltemoment in te lassen.

 

Hoe klinkt die bel?

Kurt: Met mijn oosterse achtergrond denk ik meteen aan een Japanse klankschaal. Timpa, onze dochter, haar naam klinkt een beetje als zo'n schaal, maar die je dan afdempt na de aanslag. Timmmmmmm... pa. Frank: Leerlingen zouden er ook een eigen vorm en klank aan kunnen geven. Dat kan een fantastische opdracht zijn!

Waar geloven jullie in?

Frank: We geloven dat alle mensens ongelooflijk veel potentieel hebben. En dat dit potentieel tot ontwikkeling kan gebracht worden. We zien het als onze opdracht om daarop in te zetten. In de organisatie van onze huidige samenleving zien we dat vanuit de bestaande machtsstructuren een heel groot potentieel, al dan niet bewust,  gefnuikt wordt. Mensen worden binnengehouden, achter hun tv, pc of telefoon omdat ze dan afgeleid blijven en de hele consumptiemachine in gang kan worden gehouden.

We zijn allemaal supermensen. We hebben geen benul van tot wat we allemaal in staat zijn.

 

Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?

Kurt: Ik ken Frank al van toen ie 14 was maar hij was eigenlijk ouder. Hij denkt ouder, is enorm intelligent. Ik leer ontzettend veel van hem. Ik heb altijd gedacht om samen een Bowie-rockcover band te beginnen. Dat is er nooit van gekomen en nu doen we toch iets samen, iets veel symbolischer.

 

Stel dat jullie de ministers zouden zijn van onderwijs. Welke 3 maatregelen zouden  jullie dan meteen invoeren?

Frank: ik zou alles in het werk stellen om meer middelen voor onderwijs vrij te maken. Ik heb nooit kunnen begrijpen dat men bespaart op onderwijs. Dat is het domste wat je kan doen. Onderwijs is de basis, daar begint alles.

Kurt: Opleidingen tot leerkracht verbeteren en opwaarderen zodat die supergemotiveerde leerkrachten oplevert met een beter loon en een respectvoller aanzien.

Het idee van 1 leerkracht mag wat mij betreft helemaal op de schop. Nu wordt er teveel verwacht van een leerkracht. Alsof die alles moet weten. Ze moet opleiden, opvoeden, tucht houden. De leerkracht kan eerder een titularisrol op zich nemen. En de kennisoverdracht kan je opentrekken en veelzijdig maken. Ik wil kijken wie er in de maatschappij met wiskunde bezig is, met geschiedenis, met koken en voedingsleer. Nodig die mensen uit en laat ze iets vertellen. Als een TED-talk. Je brengt de maatschappij naar de school. En de school in de maatschappij… Zo blijft het spannend en boeiend voor kinderen. 

Ten 2e wil ik af van het watervalsysteem, of het categoriseren van leerlingen in richtingen  als ASO, Technische, Latijnse etc...

Een derde maatregel is elke ochtend starten met een halfuur beweging. Dat kan opwarmen zijn, of stretching. Iedereen doet mee. Ouders en grootouders zijn ook welkom. En dat kan er wel heel Chinees en communistisch uitzien, maar het is heel essentieel. Het lichaam gaat zich op den duur die beweging inprenten en eigen maken. Aan beweging doen is voor de rest van je leven dan een evidentie.

 

Hoe? En jullie eigen project dan?

Kurt (lachend): Ja, dat natuurlijk ook!

 

Hebben jullie al nagedacht over de financiering?

Kurt: Het liefst zouden we natuurlijk een paar Bill Gatesen tegen 't lijf lopen. Maar we denken ook aan crowdfunding. We zijn het volop aan het onderzoeken. Dit project is iets wat ik zo graag zou willen realiseren. Ik voel in heel mijn wezen dat het dit is wat ik hier te doen heb!

 

Dank jullie wel om jullie plan te delen met het Ministerie! Dank jullie wel voor jullie hoop!

 

 

 

Please reload

RECENTE POSTS:

20 Apr 2018

11 Jan 2018

Please reload

  • Facebook - White Circle

HET MINISTERIE VAN POSITIEVE ZAKEN 2016

Het Ministerie Van Positieve Zaken wil van deze wereld een blijere plek maken. En dat doet het door te inspireren, te verbinden, te vieren en te werken. We zetten onze talenten in voor mensen, organisaties en bedrijven die hetzelfde doel voor ogen hebben.